Hoe een hartveilige gemeente worden?

Het project ‘Steden en Gemeenten Hartveilig’ wil de overlevingskans bij mensen met een hartstilstand zo groot mogelijk maken.

Er zijn  2 criteria om een hartveilige gemeente worden:

  1. minstens één automatische externe defibrillator (AED) op uw grondgebied hebben die publiek toegankelijk is
  2. het engagement om uw bevolking te sensibiliseren en samen met uw Rode Kruisafdeling opleidingen in reanimatie en AED-gebruik aan te bieden aan de bevolking en minstens 10% van de werknemers

Er wordt altijd een samenwerkingsovereenkomst Hartveilig voor een periode van 2 jaar ondertekend. 

De provinciale teamleden ‘Hartveilig’ van Rode Kruis-Vlaanderen kan uw stad of gemeente begeleiden bij het realiseren van uw Hartveilig-project.

U kunt ook steeds terecht bij de voorzitter van uw plaatselijke Rode Kruisafdeling.

  1. Stel een Hartveilig-team samen
  2. Stel het project voor aan beleidsverantwoordelijken
  3. Bepaal waar er AED’s moeten komen
  4. Zoek sponsors
  5. Stel een budget op
  6. Werk procedures uit voor AED-gebruik
  7. Schaf AED’s aan en installeer ze
  8. Communiceer en informeer 
  9. Organiseer AED-opleidingen en opfriscursussen

1. Stel een Hartveilig-team samen

Stel een multidisciplinair team samen om het project ‘Steden en Gemeenten Hartveilig’ aan te pakken. Kies instellingen of personen die goed geplaatst zijn om advies te geven: artsen, het teamlid Hartveilig van uw provincie en een vertegenwoordiger van het plaatselijke Rode Kruis, brandweer, politie, welzijnsdienst, dienst preventie, OCMW, sportfunctionaris …

Dit team is ook belangrijk om het project te doen slagen.

2. Stel het project voor aan beleidsverantwoordelijken

Bepaal welke besluitvormers u voor uw project moet winnen en beleg een infosessie om hen te informeren. Rode Kruis-Vlaanderen helpt u graag bij deze infosessie. Onze projectmanager en/of vertegenwoordigers van uw plaatselijke Rode Kruisafdeling zorgen gratis voor:

  • inhoudelijke begeleiding
  • demonstratie AED-toestellen
  • beantwoorden van vragen

Rode Kruis-Vlaanderen stelt u ook graag materiaal ter beschikking om het project voor te stellen.

Bekijk de videogetuigenis van de burgemeester van Jabbeke, die een oproep doet aan andere gemeenten om werk te maken van een hartveilige omgeving.

3. Bepaal waar er AED's moeten komen

De American Heart Association beveelt aan om een AED te plaatsen binnen een afstand van 6 minuten. Aangezien er ongeveer een minuut tijd zit tussen het aanbrengen van de AED en de eerste schok, blijven er 5 minuten over om de AED tot bij het slachtoffer te krijgen. In het ideale geval is een AED beschikbaar op een afstand van minder dan 3 minuten.

Vraag aan deskundigen advies over het aantal AED’s dat uw gemeente nodig heeft en waar ze best geplaatst worden. Voor grote hartveilig-projecten, bijvoorbeeld in steden, kan het aangewezen zijn om een ervaren consultant te raadplegen. Die kan een volledige studie doen over de inplanting van AED’s op uw grondgebied.

‘Steden en Gemeenten Hartveilig’ is een langetermijnproject: het is niet realistisch om uw volledige grondgebied hartveilig te maken in één jaar. We raden u aan om in fases te werken: installeer eerst AED’s op plaatsen waar het risico op hartstilstanden het grootste is. In deze fase kunt u de procedures op punt stellen.

Is de interesse voldoende gewekt door gerichte publiciteit en AED-opleidingen, kunnen extra hartveilige zones uitgewerkt worden. Dit kan in samenwerking met bijvoorbeeld bedrijven of sponsors.

4. Zoek sponsors

Als uw gemeente beslist om een Hartveilig-project op te starten, kan u eventueel op zoek gaan naar sponsors. Denk bijvoorbeeld aan bedrijven, winkelcentra of banken die een publiek toegankelijke AED voor hun gebouw willen plaatsen.

5. Stel een budget op

Stel een budget op voor een AED + een AED kast + opleidingen + opties (onderhoudscontract, verzekering,...)

AED’s:

Rode Kruis-Vlaanderen adviseert u graag bij het opstellen van uw budget voor de aankoop van AED’s en helpt u met technische specificaties voor de aanbesteding. Gemiddeld mag u 1400 tot 1800 euro rekenen voor de aankoop van een AED-toestel, exclusief BTW.

  • benodigdheden bij de AED:
    beademingsmaskers, schaar, handschoenen, scheermes om zo nodig het borsthaar af te scheren, handdoek om de borstkas af te drogen. De benodigdheden kunnen samen met de AED worden opgeborgen.
  • AED-kast:
    Een weerbestendige kast om de AED in op te bergen is wettelijk verplicht. Ze kost ongeveer 450 euro.
  • service en onderhoud van de AED:
    Een optioneel 5-jarig service- en onderhoudscontract met een extern bedrijf kost ongeveer 600 euro. Het bedrijf houdt bij wanneer de batterij en de elektroden moeten vervangen worden. De kostprijs voor vervanging van de batterij en elektroden is hierbij inbegrepen. 
  • verzekering:
    De premie voor de verzekering van uw AED-toestel is optioneel te bekomen bij uw verzekeraar en bedraagt jaarlijks ongeveer 100 euro.
  • opleidingen en opfriscursussen
    Afspraken ivm opleidingen worden gemaakt met de plaatselijke Rode Kruisafdeling.
  • communicatie
    het publiek informeren en het Hartveilig-project promoten. Drukken van affiches en informatieflyers,... 
  • eventueel een haalbaarheidsonderzoek

6. Werk procedures uit voor AED-gebruik 

Werk een beleid en procedures uit voor het gebruik van de AED’s en de aanpak van noodsituaties. Als uw gemeente of stad al een responsplan voor noodsituaties heeft, integreert u het AED-programma daarin.

Hou beleid en procedures up-to-date als de medische praktijken veranderen.

Bepaal in uw beleid en procedures:

  • wie het AED-programma beheert
  • wie de medische leiding heeft
  • huishoudelijk reglement rond AED-gebruik
  • locaties van AED’s en andere uitrusting
  • opleiding en opfriscursussen 
  • methode en tijdschema voor controle, onderhoud en bijwerking procedures
  • gegevensverwerking en wat te doen na AED-gebruik
  • wie te verwittigen bij schade of problemen

Teken op waar AED’s, handschoenen en beademingsmaskers gelokaliseerd zijn.

Stel een tijdschema op voor controle en onderhoud van de uitrusting: een maandelijkse controle is wettelijk verplicht.

Stel planning en doelstellingen op voor de opleidingen: wie wil je allemaal opleiden? Hoeveel burgers? Enkel eigen personeel, of ook politie, stadswachten? Plan ook opfriscursussen

Stel ook een methode op voor de periodieke toetsing en bijwerking van het beleid en de procedures.

Leg vast welke gegevens moeten bijgehouden worden wanneer een AED gebruikt wordt. Bepaal ook hoe de gegevens die de AED heeft opgeslagen, moeten worden verwerkt: het hartritme van de patiënt, de analyse door de AED en een eventueel toegediende schok.

Bepaal wat er moet gebeuren na het gebruik van de AED:

  • downloaden en doorzenden van AED-gegevens
  • melding aan de superviserende arts
  • melding aan overheid
  • analyse van het incident, bepaling hoe de procedures verbeterd kunnen worden
  • voor de gebruiker van de AED: stressdebriefing en nazorg door het Rode Kruis
  • aanvullen van benodigdheden en weer gebruiksklaar maken van de AED

Leg ook vast wie gewaarschuwd moet worden bij schade of opmerkingen over de AED of de kast.

Bewaar al deze informatie samen en vul ze eventueel aan met

  • gebruiksinstructies AED
  • contactinformatie Rode Kruis-Vlaanderen
  • opleidingsschema 
  • relevante wetgeving

7. Schaf AED's aan en installeer

Koop of huur de AED’s en installeer ze volgens de instructies van de fabrikant. Volg de onderhoudsrichtlijnen die in de gebruiksaanwijzing zijn opgenomen.

Op openbare plaatsen mogen alleen toestellen van categorie 1 geplaatst worden.

Wettelijke vereisten voor een AED categorie 1:

  • Registratie van de AED bij de FOD Volksgezondheid
  • AED-kast met genummerde verzegeling voorzien
  • Op AED-kast: AED-pictogram en gegevens van de eigenaar
  • In AED-kast: A4-geheugensteun voor het gebruik van de AED, geleverd door de FOD Volksgezondheid van zodra u uw toestel registreert
  • Vermelding op kast: “Enkel te gebruiken indien de persoon niet bij bewustzijn is en geen normale ademhaling vertoont. Gelieve steeds het hulpcentrum voor dringende geneeskundige hulpverlening te verwittigen via het nummer 100 of 112 in geval van gebruik van de AED.
  • Maandelijkse controle bijhouden in een register.
  • Alle gegevens die bij gebruik werden genoteerd jaarlijks doorgeven aan het directoraat-generaal Basisgezondheidszorg en Crisisbeheer.
  • Op verzoek van de behandelende geneesheer de geregistreerde gegevens doorgeven.

8. Communiceer en informeer 

Zorg voor een goede informatiecampagne rond uw Hartveilig-project, zodat zoveel mogelijk mensen het belang ervan inzien. Maak overal bekend wat het Hartveilig-project inhoudt en waar er AED-opleidingen kunnen gevolgd worden. Richt u ook tot verenigingen.

U kan uw Hartveilig-project bekendmaken via

  • affiches en brochures;
  • infovergaderingen voor het publiek;
  • persberichten en artikels in plaatselijke pers en gemeentelijk informatieblad;
  • berichten op de website van de gemeente;
  • aankondigingen bij het onthaal van nieuwe inwoners;
  • informatiewegwijzers voor gasten in hotels of winkelcentra;

Rode Kruis-Vlaanderen ondersteunt u bij demonstraties en infosessies.
We bieden u ook promotiemateriaal aan.

>> Contacteer ons.

9. Organiseer AED-opleidingen en opfriscursussen

Om mensen met een hartstilstand echt te kunnen redden en dus hartveilig te zijn, moeten omstaanders snel en juist kunnen reageren. Daarom organiseert Rode Kruis-Vlaanderen opleidingen om het AED-toestel te leren gebruiken bij de reanimatie.

Bekijk alle info over onze AED-opleidingen.

print