Automatische externe defibrillator

  1. Wat is een AED?
  2. Welke soorten AED's bestaan er?
  3. Hoe herken ik een AED in het straatbeeld?
  4. Waar kan ik een AED kopen?
  5. Hoeveel kost een AED-pakket ?
  6. Welke soort AED koop ik best: categorie 1 of 2?
  7. Welke soort AED koop ik best: volautomatisch of semiautomatisch?
  8. Wat is wettelijk vereist om een AED te kunnen plaatsen?
  9. Wat is defibrillatie?
  10. Wat is ventrikelfibrillatie?
  11. Hoe veilig is het gebruik van een AED?
  12. Kan een AED ook bij kinderen gebruikt worden?
  13. Kan een AED altijd een hartstilstand verhelpen?
  14. Kan een AED een fout maken bij zijn analyse?
  15. Waarom zijn soms meerdere schokken noodzakelijk?
  16. Waarom moet een slachtoffer ook gereanimeerd worden tussen de defibrillaties door?
  17. Waarom volg je best een AED-opleiding?

    1. Wat is een AED?

    Een automatisch externe defibrillator of AED is een draagbaar toestel dat een elektrische schok aan het hart toedient bij levensbedreigende hartritmestoornissen. De AED analyseert het hartritme van het slachtoffer en bepaalt automatisch of een stroomstoot het slachtoffer kan helpen.

    Het AED-toestel geeft gesproken instructies. Het leidt de hulpverlener door de reanimatie tot professionele hulpverleners het van hem overnemen.

    Het toestel bepaalt volledig autonoom of een elektrische schok het slachtoffer kan helpen. Kan een schok niet helpen, dan schokt het toestel niet. Het is dus onmogelijk om het toestel verkeerd of onnodig te gebruiken.

    Een AED is heel eenvoudig te bedienen. Iedereen kan binnen een paar uur leren reanimeren en omgaan met een AED.

    De AED is een belangrijk apparaat bij de eerste hulp na een hartaanval, maar vervangt niet de gewone reanimatie. Die is nog altijd nodig om zuurstof toe te dienen en rond te sturen, anders raken de hersenen beschadigd. Ook om de tijd te overbruggen tot de AED er is, is reanimatie nodig. Een AED is een dus een hulpmiddel bij de reanimatie, het kan reanimatie in geen geval vervangen of overbodig maken.

     

    2. Welke soorten AED's bestaan er?

    Opdeling volgens categorie

    • Categorie 1:
      Mag door iedereen gebruikt worden.
      Kan niet naar manuele modus omgeschakeld worden om zelf een schok te geven.
      Bevat geen scherm om het hartritme te volgen.
    • Categorie 2:
      Enkel gebruikt door medisch personeel.
      Wordt gebruikt in ziekenhuizen en ziekenwagens.


    Opdeling volautomatisch-semiautomatisch

    • Volautomatisch: het toestel reageert volledig automatisch, u hoeft niet op een knop te drukken om een schok te geven.
    • Semiautomatisch: u moet zelf op een knop drukken om een schok te geven.

    Rode Kruis-Vlaanderen adviseert om op openbare plaatsen volautomatische AED’s te installeren.

    3. Hoe herken ik een AED in het straatbeeld?

    Een AED herkent u in België aan dit wettelijk verplicht pictogram:

     

     

    Meer en meer zal ook volgend internationaal pictogram gezien worden:

     

    4. Waar kan ik een AED kopen?

    U kan AED toestellen huren of aankopen bij verschillende leveranciers.

    Er zijn verschillende producenten van AED’s.
    U kan offertes opvragen en de verschillende toestellen met elkaar vergelijken.

    Uw keuze van leverancier kan naast de prijsoverweging best rekening houden met de kwaliteit van de aangeboden service en de inhoud van de onderhoudscontracten.

    De wetgeving laat alle AED toestellen van categorie 1 toe voor plaatsing op openbare plaatsen.

    Rode Kruis-Vlaanderen adviseert volautomatische AED toestellen.

    Rode Kruis-Vlaanderen verkoopt zelf geen AED’s. 

    Onze medewerking aan het project Hartveilig staat los van uw keuze van leverancier en merk en type van toestel. Onze opleidingen worden gegeven met verschillende merken en types van toestellen.

    5. Hoeveel kost een AED-pakket ?

    Stel een budget op voor huur of aankoop van een AED + een AED kast + opleidingen + opties (onderhoudscontract, verzekering,...)

    AED’s:

    Gemiddeld mag u 1400 tot 1800 euro rekenen voor de aankoop van een AED-toestel, exclusief BTW.

    benodigdheden bij de AED:

    beademingsmaskers, schaar, handschoenen, scheermes om zo nodig het borsthaar af te scheren, handdoek om de borstkas af te drogen. De benodigdheden kunnen samen met de AED worden opgeborgen.

    AED-kast:

    Een weerbestendige kast om de AED in op te bergen is wettelijk verplicht. Ze kost ongeveer 450 euro.

    service en onderhoud van de AED:

    Een optioneel 5-jarig service- en onderhoudscontract met een extern bedrijf kost ongeveer 600 euro. Het bedrijf houdt bij wanneer de batterij en de elektroden moeten vervangen worden. De kostprijs voor vervanging van de batterij en elektroden is hierbij inbegrepen. 

    verzekering:

    De premie voor de verzekering van uw AED-toestel is optioneel te bekomen bij uw verzekeraar en bedraagt jaarlijks ongeveer 100 euro.

    opleidingen en opfriscursussen

    Afspraken ivm opleidingen worden gemaakt met de plaatselijke Rode Kruisafdeling.

    communicatie

    het publiek informeren en het Hartveilig-project promoten. Drukken van affiches en informatieflyers,... 

    - eventueel een haalbaarheidsonderzoek

    6. Welke soort AED koop ik best: categorie 1 of 2?

    In de wetgeving is er sprake van AED’s van categorie 1 en 2.

     

    Categorie 1:
    Mag door iedereen gebruikt worden.
    Kan niet naar manuele modus omgeschakeld worden om zelf een schok te geven.
    Bevat geen scherm om het hartritme te volgen.
    Categorie 2:
    Enkel gebruikt door medisch personeel.
    Wordt gebruikt in ziekenhuizen en ziekenwagens.
     

    Op een publieke plaats mogen alleen AED’s van categorie 1 worden geplaatst. Alle bedrijven en gemeentelijke gebouwen en domeinen worden in het kader van deze wetgeving beschouwd als een openbare plaats. Zelfs een redderslokaal dat in principe ontoegankelijk is voor het publiek, is in het kader van deze wetgeving een publieke plaats.


     

    7. Welke soort AED koop ik best: volautomatisch of semiautomatisch?

    • Volautomatisch: het toestel reageert volledig automatisch, u hoeft niet op een knop te drukken om een schok te geven.
    • Semiautomatisch: u moet zelf op een knop drukken om een schok te geven.

    De wetgever spreekt zich niet uit over het al dan niet plaatsen van een semi- of volautomatische AED.
    Rode Kruis-Vlaanderen adviseert volautomatische AED’s voor openbare plaatsen (gebruik door opgeleiden).

    8. Wat is wettelijk vereist om een AED te kunnen plaatsen?

    Op openbare plaatsen mogen alleen toestellen van categorie 1 geplaatst worden.
    Wettelijke vereisten voor een AED categorie 1: 

    • Registratie van de AED bij de FOD Volksgezondheid

      Sticker met registratienummer op kast en toestel volgens bepaald formaat

    • AED-kast met genummerde verzegeling voorzien
    • Op AED-kast: AED-pictogram en gegevens van de eigenaar
    • In AED-kast: A4-geheugensteun voor het gebruik van de AED, geleverd door de FOD Volksgezondheid van zodra u uw toestel registreert
    • Vermelding op kast: “Enkel te gebruiken indien de persoon niet bij bewustzijn is en geen normale ademhaling vertoont. Gelieve steeds het hulpcentrum voor dringende geneeskundige hulpverlening te verwittigen via het nummer 100 of 112 in geval van gebruik van de AED.
    • Maandelijkse controle bijhouden in een register.
    • Alle gegevens die bij gebruik werden genoteerd jaarlijks doorgeven aan het directoraat-generaal Basisgezondheidszorg en Crisisbeheer.
    • Op verzoek van de behandelende geneesheer de geregistreerde gegevens doorgeven. 

     

    9. Wat is defibrillatie?

    Defibrillatie is het toedienen van een elektrische stroomstoot (schok) bij ventrikelfibrillatie (levensbedreigende hartritmestoornissen).
    Zo kan het hart weer een normaal ritme krijgen.

    10. Wat is ventrikelfibrillatie?

    Ventrikelfibrillatie is het trillen van de hartkamers, het feit dat het hart in een chaotisch patroon trilt en niet meer ritmisch samentrekt. Dit is levensbedreigend, aangezien het hart geen bloed meer kan rondpompen en de zuurstofcirculatie stilvalt. Na ongeveer 4 tot 6 minuten zonder zuurstof lopen hersencellen onherstelbare schade op.

    Bij ongeveer de helft van de slachtoffers van een hartstilstand is er eigenlijk geen sprake van een échte stilstand van het hart, maar van deze ventrikelfibrillatie.

    Als het hart van een slachtoffer nog trilt, kan een elektrische schok de abnormale trilling nog corrigeren. Dit kan met een AED.

    11. Hoe veilig is het gebruik van een AED?

    Een AED is volkomen veilig. Het zal alleen defibrilleren als dat nodig blijkt uit de analyse van het hartritme. Iemand zomaar een stroomstoot toedienen kan dus niet.

    Het toestel geeft gesproken instructies. Het waarschuwt de hulpverlener dat hij of zij het slachtoffer niet mag aanraken tijdens de analyse. Ook tijdens het geven van de schok mag het slachtoffer niet aangeraakt worden. Wanneer dit wel gebeurt, zal de schok minder efficiënt zijn, maar dit heeft geen schadelijke gevolgen voor het slachtoffer of de hulpverlener.

    12. Kan een AED ook bij kinderen gebruikt worden?

    De kans dat kinderen gedefibrilleerd moeten worden, is veel kleiner dan bij volwassenen. Meestal is een hartstilstand bij kinderen ook niet het gevolg van ventrikelfibrillatie.

    Voor kinderen zijn er speciale baby en kinderelektroden op de markt, en hebben sommige merken een speciale kindersleutel die echter niet bij alle toestellen geleverd worden. Indien deze speciale elektroden aanwezig zijn, gebruik je die. Meestal zijn er geen kinderelektroden en dan gebruik je de volwassenelektroden.

    AED’s mogen sinds de nieuwe richtlijnen van 2010 ook gebruikt worden bij kinderen onder de 1 jaar.

    13. Kan een AED altijd een hartstilstand verhelpen?

    Neen. Een AED zal alleen een elektrische schok toedienen als het hart fibrilleert, d.w.z. als de hartkamers chaotisch trillen. Niet alle hartritmestoornissen zijn gevoelig voor de elektrische schokken van een AED.

    Een AED alleen is bovendien niet voldoende om een slachtoffer te redden. Reanimeren blijft essentieel. Men moet beademen om het slachtoffer zuurstof toe te dienen en hartmassage toepassen om de zuurstof te vervoeren.

    >> Zie ook Wat is ventrikelfibrillatie?

    14. Kan een AED een fout maken bij zijn analyse?

    Een AED maakt gebruik van complexe analysesystemen om het hartritme te interpreteren. Het percentage juiste analyses door een AED ligt hoger dan bij professionele hulpverleners:

    - Het toestel beoordeelt in meer dan 95 % van de gevallen correct om te defibrilleren.
    - Het toestel beoordeelt in meer dan 98 % van de gevallen correct om niet te defibrilleren.

    Om fouten te voorkomen, is het belangrijk dat niemand het slachtoffer aanraakt tijdens de analyse van het hartritme.

    15. Waarom zijn soms meerdere schokken noodzakelijk?

    Het hart reageert niet altijd voldoende op een eerste defibrillatie. Soms is het nodig om meerdere malen te defibrilleren. De AED zal na de eerste schok adviseren om twee minuten te reanimeren. Na deze twee minuten voert het toestel opnieuw een analyse van het hartritme uit. Het berekent dan of er opnieuw geschokt moet worden.

    16. Waarom moet een slachtoffer ook gereanimeerd worden tussen de defibrillaties door?

     De AED analyseert het hartritme een aantal keer na elkaar. Als het nodig is, zal het toestel een schok toedienen. Na het al dan niet geven van een schok, vraagt de AED de hulpverlener om hartmassages en mond-op-mondbeademing toe te passen. Zo krijgen het hart en de hersenen van het slachtoffer zuurstof  en wordt het hart gevoeliger voor defibrillatie.

    17. Waarom volg je best een AED-opleiding?

    De kans is erg groot dat iemand ooit in zijn leven in de omgeving een hartstilstand meemaakt: in België krijgen 30 mensen per dag een hartstilstand. Het is dus noodzakelijk zoveel mogelijk mensen op te leiden in reanimatie en AED-gebruik. Direct reanimeren met een AED-toestel verdubbelt de overlevingskansen van een slachtoffer.

    Door een opleiding te volgen, raken cursisten vertrouwd met reanimatie en AED-gebruik. Later betekenen ze misschien als omstaander het verschil tussen leven en dood.

    In een AED-opleiding leert de cursist:

    - hoe je een vermoedelijke hartstilstand herkent
    - wanneer professionele hulp moet ingeschakeld worden en hoe je dat doet
    - hoe je moet reanimeren
    - hoe je een AED-toestel gebruikt

    > Bekijk waar je een AED-opleiding kunt volgen
    > Bekijk hoe je een AED-opleiding kunt organiseren